پيامبر خدا فرمود: «المعدة بيت كل داء، و الحمئة راس كل دواء»
معده مركز و خانه هر دردى است، و پرهيز و اجتناب (از غذاهاى نامناسب و زياد خورى) اساس و راس هرداروى شفابخش است. پيامبر عظيم الشان اسلام در يك بيانيه كوتاه، اثرات و فوائد سه چيز را به اين شرح بيان مىفرمايد: «اغزوا تغنموا، و صوموا تصحوا، و سافروا تستغنوا» اول، جنگ و جهاد كنيد تا مستغنى شويد، كه غنائم جنگى باعث استغنا مىباشد، دوم، روزه بگيريد تا صحت و سلامتى خويش را تضمين كنيد، سوم، سفر كنيد تا مالدار شويد، زيرا مسافرت و حمل كالاى تجارتى از شهرى به شهر ديگر يا از كشورى به كشور ديگر باعث رفع نيازمندىهاى جامعه و عمران كشورها مىگردد، در اين سه جمله پيامبر(صلى الله عليه و آله) سه باب از درهاى علم: جهاد (كه خود باعث تمكن و امكانات مالى مىشود)، بهداشت جسم و اقتصاد جامعه را بر روى ما مىگشايد.

خصال هفتگانه مخصوص روزهداران
در حديثى طويل حضرت اميرالمؤمنين (عليه السلام) از پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله) چنين نقل مىفرمايد كه پيامبر (صلى الله عليه و آله) فرمود:هيچ مؤمنى نيست كه ماه رمضان را فقط به حساب خدا روزه بگيرد، مگر آنكه خداى تبارك و تعالى فتخصلت را براى او واجب و لازم گرداند: 1- هر چه حرام در پيگرش باشد محو و ذوب گرداند، 2- به رحمتخداى عزوجل نزديك مىشود، 3- (با روزه خويش) خطاى پدرش حضرت آدم را مىپوشاند، 4- خداوند لحظات جان كندن را بر وى آسان گرداند، 5- از گرسنگى و تشنگى روز قيامت در امان خواهد بود، 6- خداى عزوجل از خوراكيهاى لذيذ بهشتى او را نصيب دهد، 7- خداى و عزوجل برائت و بيزارى از آتش دوزخ را به او عطا فرمايد. (پرسش كننده در اين حديث مفصل، عالم يهودى بود) كه عرض كرد راست گفتى اى محمد.

فلسفه و دلائل وجوب روزه از امام رضا(ع)
امام رضا(عليه السلام) در فلسفه و دلائل وجوب روزه مىفرمايد: «انما امروا بالصوم لكى يعرفوا الم الجوع و العطش، فيستدلوا على فقر الآخرة، و ليكون الصائم خاشعا ذليلا مستكينا ماجورا و محتسبا عارفا، صابرا على ما اصابه من الجوع و العطش، فيستوجب الثواب مع ما فيه من الامساك عن الشهوات و يكون ذلك واعظا لهم فى العاجل و رائضا لهم على اداء ما كلفهم و دليلا لهم فى الآجل و ليعرفوا شدة مبلغ ذلك على اهل الفقر و المسكنة فى الدنيا فيؤدوا اليهم ما افترض الله لهم فى اموالهم»
وقتى از حضرت درباره فلسفه روزه مىپرسند، مىفرمايد: همانا (مردم) مامور به روزه شدند تا بشناسند درد و ناگواريهاى گرسنگى و تشنگى را، و آنگاه استدلال كنند بر سختيهاى گرسنگى و تشنگى و فقر آخرت، (كه پيامبر صلى الله عليه و آله در خطبه شعبانيه مىفرمود: و اذكروا بجوعكم و عطشكم جوع يوم القيمة و عطشة، ياد آوريد از گرسنگى و تشنگى روزه داريتان گرسنگيها و تشنگيهاى روز قيامت را، كه اين يادآورى انسان را به فكر تدارك قيامت مىاندازد كه تا سعى كند، جد و جهد بيشترى در كسب رضاى خداوند و كمك به مخلوق ضعيفش بنمايد و آنان را از امكانات مادى و غير مادى خويش بهرهمند سازد).
اين درد براى تو بس است كه شب با شكم پر بخوابى و در گردت جگرها باشد كه قدح پوستى را آرزو كنند (و براى آنان فراهم نشود چه جاى آنكه طعام داشته باشند).
نقش روزه در تهذيب نفس و پالايش درون

آمورزش گناهان
بزرگترين و مهمترين آثار معنوي روزه ،پاك كردن نفس انسان از گناهان و بدست آوردن حالتي است كه آدمي را از كمينگاه هاي شياطين مي رهاند و از آلودگي به گناهان نجات مي دهد .
امام رضا (ع) : در باره اثر روزا در آمورزش گناهان مي فرمايد : ((خداوند براي روزه داران اعم از زن و مرد ملائكه اي قرار داده است كه با بالهايشان به روزه داران مي كشند و به همين وسيله رابطه اينها با گناهانشان قطع مي گردد و همينطور خداون دسته ديگري از ملائكه را براي دعا كردن روزه داران قرار داده است كه كسي تعداد آنها را نمي داند مگر خداوند متعال)).
بر اساس روايت فوق بر اثر روزه واقعي و خالصانه و بي ريا كه همراه با تلاش مستمر براي خودسازي و تزكيه نفس مي باشد ، گناهان گذشته روزه داران يكي پس از ديگري از صفحه روح آنان ذدوده مي شود و طهارت و پاكيزگي جايگزين آلودگي و گناه مي گردد.

درهاي آسمان ،درهاي بهشت
در روايت داريم كه در هاي آسمان در ماه رمضان گشوده است ،يعني رابطه قلبي انسان با خدا در اين ماه آسان تر از هميشه است . در روايت داريم كه در هاي بهشت در ماه رمضان گشوده است، يعني به بركت روزه و توجه و خشوعي كه لازمه روزه است و فرصت و توفيق كار نيك وجود دارد .اين دعاهاي ماه رمضان ،اين روزه ماه رمضان ، اين مناجات ها، اين تضرع ها اين اذكار و اين نوافل در ماه رمضان همه براي اين است كه ما خودمان را اول نوراني كنيم تابتوانيم ديگران را هم نوراني كنيم .

دور شدن شيطان
.................................
يكي ديگر از آثا ر معنوي روزه كه انسان روزه دار را در تزكيه نفس ياري و مساعدت مي كند ،دور شدن شيطان از روزه دارا ن مي باشد .انسان همواره در معرض وسوسه هاي شيطان قرار مي گيرد و لحظه اي نيست كه اين نيروي فسادگر در انديشه به دام انداختن انسانها نباشد.بايد دانست كه كار شيطان دعوت است و انسان در اجابت يا عدم اجابت دعوتهاي شيطان مختار و آزاد مي باشد .
طرد وسوسه هاي شيطان و لبيك اجابت نگفتن به دعوت ها و تحريك ها ي او جز با مجاهدت هاي نفساني و پاك و منزه ساختن درون از تمايلات شيطاني ميسر نيست و مسلما كساني مي توانند دعوتهاي مكرر و تعطيلي ناپذير شيطان را پاسخ منفي بدهند كه خودشان را ساخته باشند.
خودسازي هم وسيله مي خواهد و يكي از وسايل بسيار مهم آن ((روزه)) است .
رسول معظم اسلام حضرت محمد (ص) در باره اين شگرف روزه خطاب به جمعي چنين فرمود:
آيا مي خواهيد شما را به كاري خبر دهم كه در صورت انجام آن شيطان از شما دور گردد،همانگونه كه مشرق از مغرب دور است ؟
گفتند بله يا رسول الله
حضرت فرمود:روزه بگيريد كه توسط آن روي شيطان را سياه خواهيد كرد.))
حضرت رسول در روايتي ديگر فرمودند:
شيطال نفوذ ميكند و جريان مي يابد در فرزندان آدم، مانند جريان خون در بدن پس مجاري شيطان را در وجود خود به واسطه گرسنگي و روزه تنگ نماييد.



